Ny teny fikasana momba an’i Madagasikara

D.Rabarihoela Bruno.

I/ NY FOTOTRA IORENANA

Manana fikasam-panavotana ho an’i Madagasikara ve Andriamanitra ary fanambarana momba izany? Eny. Izany no antony nanomezany teny fikasana ho azy. .

Ny atao hoe « teny fikasana » dia tenin’Andriamanitra izay omeny mivantana sy manokana ho fanomezana toky ny amin’ny famonjena izay tiany ho tanterahina sy ny fahasoavana izay tiany omena ho an‟ny olona. Ny fahatanterahan‟izany dia araka ny safidy ataon’ny olona, dia izy hino na tsia. Raha miankina amin’Andriamanitra sy manoa ny teniny izy, dia hahita fitia eo imasony ka hotondrahany ny fitahiany rehetra (Deo.28:1-14). Raha manohitra Azy sy manao tsinon-tsinona ny teniny kosa izy dia ho fahoriana sesilany (Deo.28:15-68).

Maro dia maro ireo teny fikasana nomen’Andriamanitra, tsy vitsy amin’izany ny teny ho an’ny firenena, fa ho raisintsika sy ho velabelarintsika eo amin‟ny fizarana farany ny Salamo faha-24.

II/ NY TANTARA

Andriamanitra no tompon’ny tany rehetra (Sal.24:1), ary dia anatin‟izany ity tany Madagasikara ity. Azy izao rehetra izao, ary Azy ity tany ity. Izy no nahary azy. Izy koa no efa nifidy azy hanaovana ny asany sy ho fanehoana ny voninahiny eo imason’ny firenena rehetra. Ary dia notanterahiny taminy ara-bakiteny araka ny voasoratra hoe: « Ary hitan’Andriamanitra izay rehetra nataony, ary, indro, tsara indrindra izany » Gen.1:31. Araka izany, dia nataony ho tany soa sy maha-te-hizaha indrindra i Madagasikara, natao fehizay hoe « Nosy sambatra ». Fa tany nohariany toy ny saha Edena izy (Gen.2:4,8), ary dia nolazaina mihitsy aza fa teto ny tany Edena. Notondroina koa ho tany Ofira izy, izay misy ny volamena tsara sy avo lenta indrindra maneran-tany, araka ny voasoratra hoe: « Ary nankany Ofira ireo, dia naka talenta volamena roa-polo amby efa-jato, ka nentiny tany amin’i Solomona mpanjaka izany. » 1 Mpan.9:28. Dia nofenoin’Andriamanitra harena eo aminy, izay mahatsiriritra ny vahiny hatry ny ela ka mandraka ankehitriny; na harena an-kibon’ny tany izany, na harena ambonin’ny tany, na harena amoron-tsiraka sy an-dranomasina manodidina azy, na haren‟aina noho ny zava-boary misy eo aminy, na harena olona izay nataony ho maranin-tsaina sy manam-pahendrena ary manam-panahy amin‟ny fitandrovany ny aina (« mamy ny aina ») sy ny fahaizany manaja olona sy mandray vahiny ary mandala fihavanana, na indrindra harem-panahy lehibe araka izay nomeny tamin’ny alalan’ny atao hoe Fifohazam-panahy izay nanomboka tamin’ny taona 1895 ka mitohy sy mitombo tsy mitsahatra mandraka ankehitriny.

Nomeny ny Malagasy ity tany ity mba hiriarivany eo aminy sy hanompoany an’Andriamanitra (Gen.1:28). Dia hoy Izy: « homeko anao ity tany ity ho lovanao » Gen.15:7, dia tany voatahin‟An-driamanitra. Koa dia mazava fa ny Malagasy tsivakivolo no tompon’i Madagasikara. Ary dia nataon’Andriamanitra hanana saina sy fiainana ambony tahaka Azy ny mponina eo aminy, satria ny Fanahiny no nataony tao aminy (Isaia toko faha-11). Efa hatramin’ny ela no nilazany tamin’ny alalan’ireo mpanompony fa « i Madagasikara dia toy ny lahimatoa, voalohan-teraka eo amin’Andriamanitra », dia zanaka lahimatoa toa an’i Isiraely (Eks.4:22). Firenena maha-saropiaro an‟Andriamanitra ny firenena toy izany, dia firenena nataony ho avo sata sy manan-jo, firenena voatokana tokoa, araka ny voasoratra hoe: « dia hatokanao ho an’i Yaveh na Jehovah izay voalohan-teraka rehetra » Eks.13:12ª, koa « ny lahy voalohan-teraka rehetra hatao hoe masina ho an’i Yaveh na Jehovah – Eks.13:2 » Lio.2:23.

Tamin‟ny fotoan-tsarotra nodiaviny no efa nampanambaran‟Andriamanitra ireo mpanompony hoe: « Ahy i Madagasikara, efa eto am-pelatanako izy ». Avy amin’izany fitiavan‟Andriamanitra azy izany no nahatonga ireo teny sy toky nataony ho an‟ny firenena manao hoe: « Izay manisy ratsy an’i Madagasikara dia tsy maintsy miala avy eto; Izaho Yaveh na Jehovah no hifandahatra aminy; na inona na inona hevitry ny hafa, Madagasikara dia an’Andriamanitra, eny, na dia maro aza no tsy mahalala izany. Tsy misy afaka hifandahatra amin’ny hevitr’Andriamanitra ny aminy ».

III/ NY ANKEHITRINY

Na dia teo tokoa aza ny teny fikasana sy ny fifidianan‟Andriamanitra ity tany sy firenena ity ho tany soa sy ho firenena sambatra, dia indrisy fa tena latsaka an-katerena sy tra-pahavoazana izy, ary ory sy mahantra ny vahoaka eo aminy. Be tokoa ny fahavoazana manjo azy. Hoy ny tenin’Andriamanitra milaza azy: « Henika aretina avokoa ny loha rehetra, ary marary ny fo rehetra. Hatramin’ny faladia ka hatramin’ny loha dia tsy misy izay tsy marary, fa ratra sy dian-kapoka ary fery vao; tsy mbola voaporitra, na voafehy, na voalemin’ny diloilo izy. Ny taninareo dia efa lao; ny tanànanareo dia voadotra tamin’ny afo; ny tany volenareo dia lanin’ny fahavalo [Heb. hafa firenena] eo imasonareo, ary lao izy toy ny efa noravan’ny fahavalo » Isa.1:5b-7.

Rehefa izany, dia miteny aminy sy mampandini-tena azy ny tenin’ny mpaminany manao hoe: « Toy inona alina moa izao? » Isa.21:11. Midika hevitra roa izany: – ny iray dia ny hoe: tsy misy alina mangitsoka sy matevina mihoatra noho izao andro-pioriana misy azy izao, ary raha ny maha-olona dia tsy misy hirika hatafavoahany avy amin‟izany, fa loza efa mihatra izany. – ny faharoa kosa dia fiantsoana ho amin‟ny fandinihan-tena sy fahatsiarovan-tena ary fiaikem-pahadisoana eo anatrehan‟Andriamanitra, mba ho feran’Andriamanitra ny fotoana iaretany ny haizina manarona azy (Isa.60:2), ka iantorahany amin’Andriamanitra, tahaka an’i Paoly Apostoly sahy nihiaka nanao hoe: « Indrisy! olo-mahantra aho! Iza no hanafaka ahy amin’ny tenan’ity fahafatesana ity? » Rom.7:24.

Ny anton’ny fahavoazan’ny firenena? Dia izy tsy afaka nanaja ny fanomezan‟Andriamanitra azy, na nanome voninahitra ny Vatolampy famonjena Azy, fa mbola midify an‟Andriamanitra, mandeha araka ny sitrapony ary mbola mihohoka amin‟ny andriamani-tsi-izy, dia ny sampiny. Fa hoy ny Tompo aminy: « Ny zanaka manaja ny rainy, ary ny mpanompo ny tompony; koa raha Ray Aho, aiza ary izay hajako? ary raha Tompo Aho, aiza izay tahotra Ahy? hoy Yaveh na Jehovah, Tompon’ny maro, aminareo, ry mpisorona, izay manamavo ny anarako » Mal.1:6.

Fa ny fanaovana tsinontsinona an‟Andriamanitra sy ny teniny sy ny fanompoana andriamani-kafa no manetsika ny fahasaro-piaron‟Andriamanitra ka mahatonga ny fahasosorany. Koa satria tiany ny firenena, dia tsy maintsy manafay azy Izy (Heb.12:6), mba tsy hisy sakana ny hirotsahan’ny fitahian‟Andriamanitra ho azy, na ny fahasoavany tsy hiorina marina eo aminy. Hoy ny tenin’Andriamanitra ho an’ny Isiraely, izay teny mihatra aminy koa: « Izao no lazain’i Yaveh na Jehovah: hianareo efa nahafoy Ahy, koa Izaho kosa dia mba nahafoy anareo ho eo an-tànan’i Sisaka. » 2 Tan.12;5. « Fa zava-dratsy roa loha no nataon’ny oloko: Efa nahafoy Ahy, loharanon’aina, izy ka nihady lavaka famorian-drano ho an’ny tenany, nefa lavaka mitriatriatra tsy mahatan-drano » Jer.2:13. Manorina ivelan‟Andriamanitra izy, ary raha manangana aza dia amin‟ny feta tsy madity (Ezek.13:10). Sarotra atakalo ny antoka ataon‟Andriamanitra, fa « Raha tsy Jehovah no manao ny trano, dia miasa foana ny mpanao azy » Sal.127:1. Izany no antony mahatonga ny tsy fahombiazan‟ny firenena, na koa ny fahombiazany ihany fa tsy maharitra.

Inona no fahasitranany? Ny miverina amin’Andriamanitra sy ny manaiky Azy ho Tompony ka handeha amin’ny fahamarinany, dia izay lazain‟ny teniny, lazain‟ny Soratra Masina. Mihaino sy mamaly vavaka ve Andriamanitra? Eny, raha miverina Aminy marina tokoa ny firenena, hiala amin’ny ratsy fanaony, hihavana amin‟Andriamanitra ka hanaiky Azy ho Rainy sy ho Tompony,

hanaja ny fahamasinany sy hanome ny voninahitra tandrify Azy. Hoy ny teniny: « Mpanompoko hianao, efa nofidiko ka tsy mba nariako: Aza matahotra hianao, fa momba anao Aho; Ary aza miherikerika foana, fa Izaho no Andriamanitrao; Mampahery anao Aho sady mamonjy anao; Eny, mitantana anao amin’ny tanana ankavanan’ny fahamarinako Aho. » Isa.41:9-10. Ary koa: « Kanefa toy ny vehivavy misintaka miala amin’ny lahy [Heb. sakaizany], dia toy izany tokoa no nisintahanareo niala tamiko, ry taranak’Isiraely, hoy Yaveh na Jehovah. Injay! feo re any an-tendrombohitra mangadihady, dia fitomaniana amam-pitarainan’ny Zanak’Isiraely; Fa nivilivily tamin’ny nalehany izy ary nanadino an’i Yaveh na Jehovah Andriamaniny. Miverena hianao, ry zaza mpiodina, fa hositraniko ny fiodinanareo ».

Koa dia mba hiteny anie izy ka hanao hoe: « Indreto, manatona Anao izahay, fa hianao Yaveh, na Jehovah, no Andriamanitray. » Jer.3:20-23. Ary satria tsy misy hafa, dia hiteny toy ireo Apostolin‟ny Tompo izy ka hanao hoe: « Tompo ô, hankany amin’iza moa izahay? Hianao no manana ny tenin’ny fiainana mandrakizay » Jao.6:68.

Dia hoy ny hafatra mbola nampitain‟Andriamanitra ho an’ny firenena tamin‟ny alalan‟ny mpanompony Mama Nenilava: « Ny finoany an’Andriamanitra sy ny fahafantarany an’i Jesosy Kristy Zanany: Izay no arony. Ny fifikirany amin’i Jesosy Kristy no tsy haharendrika azy, ary hiarenany faingana ».

IV/ MIBANJINA NY HO AVY

Ny hafatra ho an‟ny olom-pirenena tsirairay: « Hijery fotsiny ny fahavoazan’ny firenena sy ny ratrany ary ny fampahantrana azy ve? sa hitepo fitiavana ny tanindrazana ka hiloa-bava hanao toa an’i Estera hoe: « fa hataoko ahoana no fijery ny loza hanjo ny fireneko? Ary hataoko ahoana no fijery ny fandringanana ny havako? » Est.8:6. Koa dia mijoroa ary mandehana amin’ny herin’ny Tomponao, ka vonjeo ny firenenao. Misikìna sy manamasìna tena ho Azy sy ho an’ny firenena, fa Andriamanitra Mahatoky sy Mahery no momba anao. Mahereza amin’ny herin’ny faherezany (Efes.6:10). Tsarovy ny tenin‟i Nehemia niatrika ireo fahavalony: « Aza matahotra azy hianareo; ny Tompo lehibe sy mahatahotra no tsarovy, ka miadia hiaro ny rahalahinareo sy ny zanakareo-lahy sy ny zanakareo-vavy sy ny vadinareo ary ny tranonareo. » Neh.4:8. Mba tsy ho tompony mangataka ny atiny indray isika amin‟ny tany efa nomen„Andriamanitra antsika sy ny taranantsika. Fa hoy ny Tompo: « homba anao sy hitahy anao Aho; fa hianao sy ny taranakao no homeko ireto tany rehetra ireto » Deo.26:3.

Dia tsarovy fa « Raha azom-pahoriana hianao, fa manjo anao ireo zavatra rehetra ireo, dia hiverina amin’i Yaveh na Jehovah Andriamanitrao hianao any am-parany ka hihaino ny feony; fa Andriamanitra mamindra fo Yaveh na Jehovah Andriamanitrao ka tsy hahafoy anao, na handringana anao, na hanadino ny fanekena tamin’ny razanao, izay efa nianianany taminy. » Deo.4:30-31.

* Ny teny fikasana: Salamo faha-24, nataon’i Davida.

« Fiomanana handray ny Mpanjakan’ny voninahitra ».

1- Ny fanorenana : « 1 An’i Yaveh na Jehovah ny tany sy izay rehetra eo aminy. Izao rehetra izao sy ny mponina eo aminy. 2 Fa Izy no nanorina azy tambonin’ny ranomasina. Tambonin’ny rano no nampitoerany azy. »

2- Ny lalan-tsafidy: « 3 Iza no hiakatra any an-tendrombohitr’i Yaveh na Jehovah? ary iza no hitoetra ao amin’ny fitoerany masina? 4 Izay madio tanana sy mahitsy fo, izay tsy manandratra ny fanahiny ho amin’ny lainga, na mianiana hamitaka. »

3- Ny toky: « 5 Handray fitahiana avy amin’i Yaveh na Jehovah izy, ary fahamarinana avy amin’Andriamanitry ny famonjena azy. 6 Izany no taranaka mitady Azy, izay mitady ny tavanao, dia Jakoba. [Na: Izay mitady ny tavanao, ry Andriamanitr’i Jakoba] »

4- Ny antso: mitrakà. « 7 Asandrato ny lohanareo, ry vavahady, ary misandrata hianareo, ry varavarana fahagola [Na: mandrakizay], mba hidiran’ny mpanjakan’ny voninahitra. 8 Iza izao Mpanjakan’ny voninahitra izao? Yaveh na Jehovah mahery tsitoha, Yaveh na Jehovah mpiady mahery. 9 Asandrato ny lohanareo, ry vavahady; ary manandrata ny lohanareo, ry varavarana fahagola, mba hidi

Ny fampiharana? Dia ny fanekena handray sy hanome voninahitra Ilay Mesia Irak‟Andriamanitra, Jesosy Kristy, « MPANJAKANNY MPANJAKA SY TOMPONNY TOMPO » (Apok.19:16), Mpanapaka ny tany sy ny firenena. Hoy ny teniny: « Koa raha ny Zanaka no hahafaka anareo, dia ho afaka tokoa hianareo » Jao.8:36. ran’ny Mpanjakan’ny voninahitra. 10 Iza ary izao Mpanjakan’ny voninahitra izao? Yaveh na Jehovah, Tompon’ny maro, Izy no Mpanjakan’ny voninahitra. »

FEHIN-KEVITRA

Andriamanitra no tompon’ny firenena. Izy no nahary azy. Izy no mamelona azy. Izy no miahy azy. Raha latsaka an-katerena izy, dia Izy no manavotra azy. Raha manana fahavalo izy, dia Izy no arony sy mandany. Raha tojo fahoriana lalina sy fitsapana izy, dia Izy no Tokiny sady Mpamonjiny. Tanin’Andriamanitra ny tany Madagasikara satria Izy no nahary sy nifidy ary nanome azy. Manaiky ny hiray antoka aminy Izy, ary nanao fanekena taminy fa tsy hahafoy na hahasaraka azy. Izany no antony nanirahany sy mbola anirahany ny mpanompony rehetra hanambara ny fitiavany azy, ka « tsy ho tany voazona » izy, sanatria, fa « ho tany hamindrana fo ». Koa dia notendreny ny hitoriana ny Filazantsaran’ny famonjeny sy ny hanaovana asam-pamantarana tandrify izany (Mar.16:15-18), ary nomeny ny famantaran-dehiben‟ny fanekem-panavotany azy, dia ny fanehoam-panokanana ny mpanompony (Eks.28). Manoloana ny adim-piavotana atrehiny dia hoy ny tenin’Andriamanitra: « Izaho no andrasan’ny nosy » Isa.60:9a.

Mazava ny lalam-pamonjena nosoritiny ho azy, dia ny miala amin‟ny faharatsiana sy ny tsy fahamarinana ary ny miverina amin‟Andriamanitra. Toy ny nitenenany tamin‟ny Isiraely fehizay no itenenany aminy koa manao hoe: « Esory ho afaka aminareo ny fahadisoanareo rehetra izay nataonareo, ka manaova fo vaovao sy fanahy vaovao ho anareo; fa nahoana no ho faty hianareo, ry taranak’Isiraely? Fa tsy sitrako ny fahafatesan’izay maty, hoy Yaveh na Jehovah Tompo. Koa mibebaha hianareo mba ho velona. » Ezek.18:31-32. Eny, hoy Izy: « Lazao aminy hoe: Raha velona koa Aho, hoy Yaveh na Jehovah Tompo, dia tsy sitrako ny hahafatesan’ny ratsy fanahy, fa ny hialan’ny ratsy fanahy amin’ny lalany, mba ho velona izy. Mialà, mialà amin’ny lalan-dratsinareo, fa nahoana moa no te-ho faty hianareo, ry taranak’Isiraely? » Ezek.33:11.

Satria mitopatopa mitady handetika ny sambony ny onjan-dranomasina sy ny riakan’ny fitsapana samihafa mihatra aminy, dia mitaona azy Izy manao hoe: « Antsoy Aho amin’ny andro fahoriana, dia hamonjy anao Aho, ka hanome voninahitra Ahy hianao. » Sal.50:15. Dia aoka izy hiantso mafy tahaka ireo mpianatry ny Tompo ka hanao hoe: « Tompoko, vonjeo, fa maty izahay! » Mat.8:25.

Fa mahatoky ny Tompo, ka izay rehetra miantso Azy no hovonjeny, ary izay miandry Azy no anehoany ny voninahiny. Raha manaraka Azy sy manaiky hanompo Azy ary hanome voninahitra Azy ny firenena dia hiposaka aminy tokoa ny « Masoandron’ny fahamarinana, manana fana-sitranana ao amin’ny tanany » Mal.3:20. Koa dia tsy ho rambony intsony izy fa ho lohany, ary tsy hisambotra intsony fa hampisambotra, ho ambony tokoa fa tsy ho ambany (Deo.28:12,13).

Dia ho tanterahina aminy araka ny voasoratra hoe: « Ary hianareo hataon’ny firenena hoe sambatra; fa ho tany mahafinaritra hianareo, hoy Jehovah, Tompon’ny maro » Mal.3:12. Ary dia ho be tokoa ny fiadanany araka ny tenin‟ny Tompo aminy manao hoe: « Fiadanana ho anareo » Jao.20:19,21. Ho voninahitr‟Andriamanitra. Amena.
[fblike]

 

 

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *